Njohja me familjen shqiptare: udhëzuesi

Kur partneri ose partnerja të merr për herë të parë në shtëpi, në një familje shqiptare ky është një hap i madh. Do të thotë se lidhja është serioze. Ajo që ka rëndësi tani: një dhuratë e menduar mirë, të përshëndesësh të moshuarit të parët, të mos jesh shumë i turpshëm në tryezë dhe të mbetesh i sinqertë. Të jesh nervoz është krejt normale, dhe ky udhëzues do të ta lehtësojë një pjesë të pasigurisë.

Kur prezantohesh, dhe pse ka kaq shumë kuptim

Në shumë familje, njohjet e reja nuk ftohen kollaj për darkë. Vizita në shtëpi është një pohim. Kur e dashura të prezanton te prindërit, në thelb ajo po thotë: ky njeri tani i përket jetës sime. Prandaj momenti trajtohet pak më me solemnitet nga sa mund të jesh mësuar ti.

Kjo shpjegon edhe pse disa çifte presin gjatë. Ndërsa lidhja është ende e freskët, ajo shpesh mbetet brenda një rrethi të ngushtë miqsh. Vetëm kur të dy ndihen të sigurt vjen hapi drejt familjes. Në rrethe shumë tradicionale, ai prezantim i parë zyrtar lidhet ngushtë me fejesën, fejesën shqiptare. Sot, sidomos në diasporë, vizita e parë është zakonisht më e çlirët: një kafe, një darkë, një njohje pa shumë ceremoni. Por e çlirët nuk do të thotë pa peshë. Prindërit vështrojnë me vëmendje.

Për ty kjo është lajm i mirë. Vetë ftesa është tashmë një shenjë besimi. Nuk ke pse t'i bindësh më njeri se ke rëndësi. Duhet vetëm të tregosh se fëmija i tyre është në duar të mira me ty.

Dhurata e duhur

Të vish duarbosh nuk bën. Kjo nuk është formalitet, por mikpritje e jetuar, dhe ajo ecën në të dy drejtimet. Një dhuratë e vogël tregon se e merr vizitën seriozisht.

Zgjedhje të provuara janë:

• Diçka e ëmbël për të gjithë: pralina, çokollatë e mirë ose bakllava. Diçka që hapet me kafe dhe ndahet me të tjerët.
• Lule për nënën: një buqetë e bukur gati kurrë nuk bie keq. Ajo është shpesh ajo që drejton shtëpinë dhe organizon pritjen.
• Një kafe e mirë: kafeja ka një kuptim të vetin në shtëpitë shqiptare. Një paketë cilësore është një dhuratë e ngrohtë dhe pa bujë.

Me alkoolin ki kujdes. Disa familje gëzohen me një shishe të mirë, të tjera nuk pijnë për arsye fetare. Nëse nuk je i sigurt, pyet partnerin më parë. Ajo pyetje e vetme të kursen një çast të pakëndshëm.

Çmimi vjen i dyti. Bëhet fjalë për gjestin. Një dhuratë e zgjedhur me kujdes thotë më shumë se një e shtrenjtë që duket pa mendim.

Minutat e para: përshëndetja dhe respekti

Pritja e vendos tonin. Familjet shqiptare i japin shumë rëndësi mënyrës si hyn një mysafir në shtëpi.

Përshëndet të moshuarit të parët. Nëse ka gjyshër, ata vijnë krejt në fillim. Një shtrëngim dore i qetë, kontakt i shkurtër me sy dhe një fjalë e ngrohtë mjaftojnë. Një Mirëdita i thjeshtë ose Tungjatjeta (një përshëndetje me respekt) gati gjithmonë pritet me buzëqeshje. Nëse do të mësosh më shumë, të ndihmon udhëzuesi ynë për të mësuar shqip për partnerin.

Prit derisa të të ofrohet vendi, në vend që të ulesh vetë. Mos u fut me forcë në qendër të vëmendjes, por as mos u fshih. Pak përmbajtje duket e sjellshme, ndërsa heshtja e plotë duket e pasigurt. Toni në ato minuta të para është i ngrohtë dhe njëkohësisht pak formal, dhe kështu është pikërisht si duhet.

Nëse të ofrohet menjëherë kafe, ujë ose ëmbëlsirë, prano. Të refuzosh një ofertë mund të lexohet si distancë. Nuk je i detyruar të mbarosh gjithçka, por të pranosh gjestin bën pjesë në rregull.

Në tryezë: rregullat e pashkruara

Vizita shqiptare sillet rreth ushqimit. Tryeza është vendi ku mikpritja bëhet e dukshme, dhe do të vëresh se vjen shumë më tepër nga sa mund të hash. Kjo është me qëllim. Bollëku në tryezë është shenjë respekti ndaj teje.

Disa gjëra që e bëjnë mbrëmjen më të lehtë:

1. Lëri të ta mbushin pjatën. Do të duan të të shtojnë, shpesh disa herë. Ha me oreks, kjo quhet kompliment për zonjën që gatoi. Nëse vërtet nuk mundesh më, refuzo me mirësjellje dhe me një lëvdatë.
2. Prit shenjën për të filluar. Zakonisht të gjithë fillojnë bashkë, shpesh pasi i zoti i shtëpisë fton për këtë.
3. Lëvdo gatimin sinqerisht. Një fjali për ushqimin bie gjithmonë mirë kur është e vërtetë. Mos e teproj, por thuaj lirisht atë që të pëlqen.
4. Rri për kafenë. Pas ngrënies vjen kafeja, dhe me të bisedat e vërteta. Kush do të ikë menjëherë pas darkës, humbet pjesën më të rëndësishme.

Telefonin lëre. Duket gjë e vogël, por bën ndryshim të madh. Të jesh i pranishëm në tryezë tregon se njerëzit të interesojnë më shumë se ekrani yt.

Respekti ndaj prindërve

Në kulturën shqiptare, respekti ndaj prindërve dhe mbi të gjitha ndaj të moshuarve është një vlerë qendrore. Nuk ke pse ta luash rolin, por të ndihmon ta kuptosh.

Konkretisht kjo do të thotë: mos u drejtohu prindërve shumë me lehtësi. Dëgjo kur babai ose nëna tregon diçka, edhe kur zgjat. Të ndërpresësh dikë më të moshuar duket shpejt pa respekt. Kur nëna ofron diçka, prano në vend që ta shmangësh me dorë.

Një hollësi që shpesh nënvlerësohet: si flet për familjen tënde thotë shumë. Kush flet me ngrohtësi dhe respekt për prindërit e vet, fiton simpati menjëherë. Logjika prapa është e thjeshtë. Kush e nderon familjen e vet, do të nderojë edhe atë të partnerit.

Çfarë duan të dinë vërtet prindërit

Pas pyetjeve miqësore fshihet shpesh një pyetje më e madhe: a është fëmija im në duar të mira me ty? Gjithçka tjetër është dytësore.

Prit pyetje për prejardhjen tënde. Nga vjen familja jote, a ke vëllezër e motra, çfarë bëjnë prindërit e tu. Ky nuk është provim, por mënyra shqiptare për të të vendosur diku dhe për të të marrë seriozisht. Familja vlen shumë këtu, prandaj në këmbim edhe ata të tregojnë me qejf për të tyren.

Do të flitet për punën ose studimet e tua. Jo për të të gjykuar, por për të kuptuar nëse rri në këmbët e tua. Rri i sinqertë. Nuk ke pse të fryjsh asgjë. Të jesh me këmbë në tokë vlen më shumë se fjalët e mëdha.

Dhe në një moment, drejtpërdrejt ose mes rreshtave, vjen puna te qëllimet e tua. Sa serioz je. Nuk ke pse të flasësh për martesë pas tri orësh. Por të tregosh se fëmija i tyre vërtet të do të thotë diçka, është gjëja më e mirë që mund të bësh. Nëse vjen nga një kulturë tjetër, të ndihmon të njohësh pikat tipike të fërkimit që i trajtojmë hapur në shkrimin për lidhjen shqiptaro-gjermane.

Kujdes ndaj dallimeve krahinore dhe fetare

Bota shqiptare nuk është e njëjtë kudo, dhe as familjet nuk janë. Një familje nga Kosova ndonjëherë sillet ndryshe nga një familje nga jugu i Shqipërisë ose nga Maqedonia e Veriut. Edhe feja luan rol: në familjet me tradita myslimane shpesh nuk pihet alkool dhe nuk hahet mish derri, ndërsa në familjet katolike ose ortodokse gjërat janë më të çlirëta. Të përgjithësosh nuk të çon askund këtu. Çdo familje ka përzierjen e vet të traditës dhe të përditshmes.

Prandaj këshilltari yt më i mirë është gjithmonë partneri. Pyet konkretisht: a lutet para se të hahet? A ka tema që është më mirë t'i shmangësh? A janë gjyshërit të rreptë apo më të qetë? Pyetje të tilla nuk janë shenjë pasigurie, por respekti. Tregojnë se po përpiqesh, në vend që të vish me klishe.

Dhe edhe nëse ndonjëherë gabon, të themi duke sjellë verë atje ku askush nuk pi, gati askush nuk do të ta mbajë për keq. Ajo që ka rëndësi është të dukesh i hapur dhe gati për të mësuar. Pikërisht ky qëndrim hap dyer në gati çdo familje shqiptare, pavarësisht nga krahina nga vjen.

Nervozizmi është normal

Gati të gjithë janë nervozë para kësaj vizite, dhe kjo nuk është shenjë dobësie. Tregon se çështja të intereson. Pikërisht këtë do ta ndiejnë prindërit, dhe flet në favorin tënd.

Disa gjëra që ndihmojnë:

• Fol me partnerin më parë. Pyet për njerëzit që do të jenë aty, për temat e ndjeshme, për atë që bie mirë. Ato pesë minuta përgatitje vlejnë ari.
• Mëso tri deri në pesë fjali shqip. Një përshëndetje, një faleminderit, një kompliment i vogël për ushqimin. Kaq mjafton për të hapur zemra.
• Ji në kohë, por jo shumë herët. Pak minuta rezervë janë mirë, gjysmë ore herët i vë nikoqirët nën presion.
• Mbetu vetvetja. Një rol i luajtur bie në sy. Sinqeriteti dhe ngrohtësia vlejnë gjithmonë më shumë se një fasadë e përsosur.

Dhe nëse diçka shkon keq, një fjalë e shqiptuar gabim, një gafë e vogël në tryezë, kjo nuk është katastrofë. Familjet që të ftojnë, duan që të ecë mirë. Një buzëqeshje e sinqertë ndreq gati gjithçka.

Njohja e parë me familjen është në fund më pak provim se sa një fillim. Kush vjen me respekt, një dhuratë të vogël dhe një zemër të hapur, rrallë gabon. embla është aplikacioni i njohjeve për shqiptarët në mbarë botën. Nëse kërkon dikë me të cilin ky moment i madh një ditë të ndodhë krejt vetvetiu, je në vendin e duhur. Aplikacioni nis së shpejti, dhe lista e pritjes është e hapur.