Martesa binacionale në Gjermani me partner shqiptar

Një martesë shqiptaro-gjermane në Gjermani rrallë dështon nga dashuria dhe shpesh nga një dosje me letra. Kush do të martohet këtu dhe e ka partnerin nga Kosova ose nga Shqipëria, ka nevojë para së gjithash për tri gjëra: dokumentet e duhura nga vendi i origjinës, të vërtetuara dhe të përkthyera, një dëshmi të aftësisë martesore ose zëvendësimin e saj, dhe pak durim me zyrën e gjendjes civile. Dasma e madhe me treqind mysafirë vjen pastaj. Ky shkrim e rendit rrugën. Ai është një orientim dhe nuk zëvendëson një informacion zyrtar nga zyra e gjendjes civile apo nga ambasada.

Dy kurorëzime, një martesë

Për shumë çifte shqiptaro-gjermane, në fund ka dy data, dhe ato duken si dy botë të ndryshme. Njëra është e thjeshtë: një dhomë në zyrën e gjendjes civile, dy dëshmitarë, një nënshkrim, ndoshta një buqetë mbi tavolinë. Tjetra është dasma, martesa shqiptare, e zhurmshme dhe e shtrirë ditë me radhë, me muzikë të gjallë, valle dhe një listë mysafirësh që askush nuk e ka plotësisht nën kontroll.

Ligjërisht vlen vetëm data e parë. Martesa lind para nëpunësit të gjendjes civile. Dasma është festa që e bëjnë familjet, dhe për shumicën ajo është, emocionalisht, martesa e vërtetë. Ndihmon t'i ndash të dyja që herët. Zyra kërkon letra dhe termine, familja kërkon një datë dhe një sallë. Kush i përzien, bie shpejt në stres. Se si zhvillohet një festë e tillë e përshkruan me hollësi pasqyra e dasmës shqiptare.

Letrat që i kërkon zyra e gjendjes civile

Ana burokratike e një martese binacionale sillet gati gjithmonë rreth së njëjtës pyetje: a janë të dy personat të lirë për t'u martuar? Për anën gjermane kjo është zakonisht e thjeshtë. Për anën nga Kosova ose Shqipëria duhen dokumente që i pranojnë autoritetet gjermane.

Në praktikë bëhet fjalë për tri lloje letrash. Një certifikatë e re lindjeje. Një dëshmi e gjendjes civile, pra vërtetimi se personi është i pamartuar, i divorcuar ose i ve. Dhe shpesh një vërtetim vendbanimi. Certifikatat e vjetra nga sirtari rrallë mjaftojnë. Zyrat zakonisht kërkojnë kopje të freskëta, shpesh jo më të vjetra se gjashtë muaj.

Apostila dhe përkthimi

Që një dokument kosovar apo shqiptar të jetë i vlefshëm në Gjermani, vërtetësia e tij duhet të konfirmohet. Rruga e zakonshme është apostila, një vulë që e vërteton dokumentin për përdorim ndërkombëtar. Kosova dhe Shqipëria e lëshojnë apostilën, dhe në shumë raste kjo është pikërisht ajo që pret zyra gjermane. Pastaj, një përkthyese e njohur në Gjermani e përkthen dokumentin në gjermanisht.

Duket si dy hapa, por është pika ku shumica e planeve fillojnë të rrëshqasin. Të nxjerrësh certifikata të reja, të sigurosh apostilën, të përkthesh gjithçka, ndoshta nga larg ose përmes të afërmve në vend: kjo zgjat. Kush e nënvlerëson këtë pjesë, në fund e shtyn datën e martesës. Informacione të besueshme për vërtetimin dhe apostilën gjenden pranë Ministrisë Federale të Jashtme dhe pranë ambasadës përkatëse.

Certifikata e aftësisë martesore: Kosova dhe Shqipëria si rast i veçantë

E drejta gjermane i kërkon në parim personit të huaj një certifikatë të aftësisë martesore. Është një dokument i shtetit të origjinës që vërteton se, sipas ligjit atje, martesës nuk i ndalet asgjë. Problemi është se Kosova dhe Shqipëria nuk e lëshojnë gjithmonë një certifikatë të tillë në formën që njohin zyrat gjermane.

Kur nuk ka një certifikatë të përshtatshme, ka një zgjidhje të njohur. Presidenti i gjykatës kompetente rajonale (Oberlandesgericht) mund të lirojë nga ky detyrim. Çifti i dorëzon dokumentet që ka, gjykata i shqyrton, dhe në fund vjen përjashtimi me të cilin lejohet martesa. Ky hap është rutinë për zyrat, por prapë kërkon kohë. Cila rrugë vlen për rastin tuaj e vendos vetëm zyra juaj e gjendjes civile. Mos u mbështetni në tregime nga rrethi i shokëve, sepse kompetencat dhe kërkesat ndryshojnë nga vendi në vend.

Dokumentet me një vështrim

Pasqyra e mëposhtme është një përvojë praktike, jo një listë zyrtare. Ndihmon në mbledhje, por nuk e zëvendëson bisedën me zyrën e gjendjes civile, e cila e cakton për ju se çfarë nevojitet vërtet.

Dokumenti	Për kë	Shënim
Pasaportë ose letërnjoftim i vlefshëm	të dy	origjinali dhe kopja
Certifikatë e re lindjeje	të dy	nga vendi i origjinës shpesh me apostilë dhe përkthim
Dëshmi e gjendjes civile	sidomos ana nga Kosova/Shqipëria	i pamartuar, i divorcuar ose i ve
Vërtetim vendbanimi	të dy	adresa aktuale
Certifikata e aftësisë martesore ose përjashtimi	ana nga Kosova/Shqipëria	përjashtimi përmes gjykatës rajonale, kur certifikata nuk është e mundur
Në rast martese të mëparshme: vendim i formës së prerë i divorcit	personi përkatës	i njohur ose me njohje
Në rast fëmijësh: certifikatat e lindjes së fëmijëve	personi përkatës	për çështje kujdestarie dhe mbiemri

Të gjitha dokumentet në gjuhë të huaj kanë nevojë zakonisht për një përkthim zyrtar në gjermanisht. Pyesni në zyrë nëse ka një listë përkthyesish të njohur.

E drejta e mbiemrit: kush si quhet në fund

Te mbiemri gjithçka bëhet personale, dhe shumë çifte as nuk e dinë sa hapësirë kanë. E drejta gjermane njeh disa rrugë. Mund të zgjidhni një mbiemër të përbashkët martesor, të tijin ose të sajin. Mund t'i ruani të dy mbiemrat ekzistues. Dhe një person mund të mbajë një mbiemër të dyfishtë, mbiemrin martesor plus të vetin.

Në një martesë binacionale shtohet një veçori. Për personin e huaj mund të luajë rol edhe e drejta e vendit të origjinës, dhe konventat shqiptare të mbiemrit ndryshojnë nga ato gjermane. Kjo nuk është pengesë, vetëm një arsye për të mos e vendosur çështjen kalimthi. Ngrijeni pyetjen e mbiemrit hapur gjatë regjistrimit. Nëpunësit ju shpjegojnë cilat kombinime janë të mundura në rastin tuaj dhe çfarë kuptimi ka kjo më vonë për pasaportën, letrat dhe fëmijët e mundshëm.

Sa kushton lidhja e martesës binacionale?

Një përgjigje e ndershme që në fillim: çmime të prera nuk ka, sepse çdo land gjerman, e shpesh çdo komunë, cakton tarifat e veta. Megjithatë, një orientim i përgjithshëm ndihmon. Regjistrimi i lidhjes së martesës në zyrën e gjendjes civile zakonisht kushton më shumë për një çift binacional sesa për dy partnerë gjermanë, sepse duhet shqyrtuar e drejta e huaj. Për regjistrimin dhe kurorëzimin së bashku, llogaritni një shumë në rendin e ulët deri të mesëm treshifror.

Këtyre u shtohen kostot e letrave nga vendi i origjinës. Përkthimet zyrtare faturohen për çdo dokument, po ashtu edhe apostilat që duhen siguruar në Kosovë ose në Shqipëri. Edhe këtu, sipas numrit të dokumenteve, lëvizet në rendin e ulët treshifror. Nëse nevojitet një përjashtim nga certifikata e aftësisë martesore përmes gjykatës rajonale, paguhet një tarifë e mëtejshme, që shpesh varet nga të ardhurat e çiftit. Shuma të prera jua thotë vetëm zyra juaj e gjendjes civile. Shihini shifrat këtu si një madhësi orientuese, jo si faturë, sepse tarifat rregullohen herë pas here.

Qëndrimi dhe bashkimi familjar pas martesës

Së pari një keqkuptim i shpeshtë: vetëm martesa nuk jep të drejtë qëndrimi. Kush do ta sjellë partnerin nga Kosova ose Shqipëria në Gjermani, ndjek zakonisht rrugën e bashkimit familjar të bashkëshortëve. Kjo kalon përmes një vize për bashkim familjar, të cilën personi e kërkon në ambasadën kompetente gjermane në vendin e origjinës, para se të hyjë në Gjermani.

Për bashkimin vlejnë disa kushte. Si rregull kërkohet dëshmia e njohurive bazë të gjermanishtes në nivelin A1, zakonisht me një certifikatë të njohur gjuhësore. Sipas rastit shtohen një jetesë e siguruar dhe një banesë e mjaftueshme. Pas hyrjes, zyra vendore e të huajve (Ausländerbehörde) e lëshon lejen e qëndrimit.

Planifikoni me realizëm afatet e përpunimit. Mes kërkesës dhe vizës mund të kalojnë disa muaj, sipas ngarkesës në ambasadë dhe plotësisë së dokumenteve. Kjo është normale dhe nuk është arsye për shqetësim, vetëm një arsye për të nisur herët. Rregullat përkatëse ndryshojnë herë pas here. Informacione zyrtare dhe të përditësuara jep zyra kompetente e të huajve, ambasada gjermane dhe Ministria Federale e Jashtme. Ky seksion është një orientim i parë, jo këshillë ligjore.

Të planifikosh radhën

Një dasmë shqiptaro-gjermane është zakonisht një projekt disamujor, sepse bashkohen dy sisteme: zyra këtu dhe familja atje. Një radhë e provuar duket kështu.

1. Pyetni herët në zyrën e gjendjes civile cilat dokumente kërkohen konkretisht. Ky informacion është shenja e nisjes, gjithçka tjetër varet prej tij.
2. Siguroni certifikatat në Kosovë ose Shqipëri, vini apostilën dhe përktheni. Ky hap është më i ngadalti, ndaj nisni i pari.
3. Nëse duhet, kërkoni përjashtimin përmes gjykatës rajonale.
4. Regjistroni lidhjen e martesës në zyrë dhe merrni një termin.
5. Vetëm pastaj caktoni përfundimisht datën e dasmës dhe planifikoni sallën, muzikën dhe listën e mysafirëve.

Shumë çifte të diasporës e vendosin qëllimisht festën e madhe në verë, kur gjysma e Evropës udhëton për në vendlindje. Disa martohen në zyrën gjermane dhe e bëjnë dasmën në Kosovë. Kush e peshon këtë rrugë, gjen te udhëzuesi për martesën në Kosovë anën praktike, nga njohja deri te kalendari i verës.

Kur dy familje kanë dy pamje të dasmës

Letrat janë njëra anë. Tjetra është se një martesë binacionale bashkon dy përfytyrime për festën, për mysafirët dhe për rrjedhën e ditës. Nga njëra anë ndoshta një festë e matur gjermane me familjen dhe miqtë e ngushtë. Nga tjetra pritja shqiptare se një dasmë është e madhe, se xhaxhallarët, hallat dhe gjysma e fshatit bëjnë pjesë, dhe se mikpritja duket qartë.

Të dyja janë të drejta, dhe të dyja bashkohen nëse flitet herët. Ndihmon t'u shpjegosh të afërmve gjermanë pse dasma është kaq e madhe dhe çfarë do të thotë një dhuratë në para. Dhe ndihmon t'i tregosh anës shqiptare se një festë më e vogël nuk është mosrespekt, por një stil tjetër. Çifti që qëndron bashkë këtu, ua heq të dyja familjeve frikën se do të mbeten pak. Më shumë për këto pika fërkimi dhe si i zgjidhin çiftet, lexoni te shkrimi mbi lidhjen ndërkulturore shqiptaro-gjermane.

Gabimet e shpeshta

• Filluar tepër vonë. Sigurimi i dokumenteve nga jashtë zgjat gati gjithmonë më shumë se ç'mendohet.
• Dokumente të vjetruara. Zyrat kërkojnë kopje aktuale, jo origjinale të vjetra.
• Përkthim nga vendi i gabuar. Pranohen vetëm përkthime zyrtare nga përkthyes të njohur.
• Besim te fjalët e njerëzve. Ajo që i eci kushëririt në një qytet tjetër, mund të mos vlejë te zyra juaj.
• Data e festës e fiksuar tepër herët. Së pari zyra, pastaj salla. E kundërta krijon presion të panevojshëm.

Asnjë prej këtyre nuk është arsye për shqetësim. Martesa shqiptaro-gjermane lidhen çdo muaj, rruga është e njohur. Vetëm duhet nisur herët dhe pyetur vendet e duhura: zyra e gjendjes civile, ambasada, në rast dyshimi Ministria e Jashtme.

Dhe para gjithkësaj vjen njohja

Para se dikush të mendojë për apostila e mbiemra, është fillimi: dy njerëz që përputhen dhe që flasin të njëjtën gjuhë, në kuptimin e fjalëpërfjalshëm dhe në atë tjetrin. Pikërisht atje nis, për shumëkënd në diasporë, kërkimi i vërtetë.

embla është aplikacioni i njohjeve për shqiptarët në mbarë botën, për të gjithë ata që kërkojnë një partner me të njëjtat rrënjë, pa qenë nevoja të shpjegojnë çdo herë nga e para se çfarë do të thotë dasma, besa apo telefonatat e së dielës me familjen. Një pëlqim te embla quhet „shkëndijë“ dhe është gjithmonë e zhveshur, pa tekst. Ajo nuk i drejtohet kurrë profilit të tërë, por vetëm një fjalie a një fotoje konkrete. Kush do të thotë më shumë, i përgjigjet fjalisë së tjetrit, dhe kjo përgjigje bie drejt e në bisedë. Aplikacioni nis së shpejti, lista e pritjes është e hapur.